Hidrofor Periyodik Kontrolü | Eskişehir
Hidrofor Periyodik Kontrolü
Hidrofor sistemleri; şebeke suyu veya depodan gelen suyun yeterli basınçta ve düzenli şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla konutlarda, fabrikalarda, ticari yapılarda, otellerde, üretim tesislerinde ve farklı işletmelerde kullanılan basınçlandırma sistemleridir.
Bir hidrofor sistemi yalnızca pompadan oluşmaz. Pompa grubu, hidrofor tankı, basınç göstergeleri, emniyet ekipmanları, basınç şalterleri, bağlantılar ve ilgili tesisat birlikte değerlendirilir.
Periyodik Mühendislik olarak Eskişehir ve çevre illerde hidrofor ve hidrofor tanklarının teknik kontrollerini; ekipmanın yapısı, üretici bilgileri, ilgili standartlar ve yürürlükteki mevzuat doğrultusunda gerçekleştiriyoruz.
Güncel düzenlemeye göre periyodik kontrole tabi ekipmanlar EK-III’te yer alan ekipman ve ekipman gruplarıdır. Bu nedenle hidrofor sisteminin kontrol kapsamı, sistemin teknik yapısı ve basınçlı ekipman özellikleri dikkate alınarak belirlenir.
Hidrofor Sistemi Nedir?
Hidrofor, suyun kullanım noktasında ihtiyaç duyulan basınca ulaşmasını sağlayan bir basınçlandırma sistemidir.
Sistemin temel çalışma prensibinde pompa suyu basınçlandırır; hidrofor tankı ise sisteme bağlı olarak su ve basınçlı hava/azot hacmi üzerinden basınç dengesinin sağlanmasına yardımcı olur.
Hidrofor sistemlerinde kullanılan tankın yapısına göre;
membranlı hidroforlar,
hava yastıklı hidroforlar,
paket hidrofor sistemleri,
tek pompalı sistemler,
çok pompalı sistemler,
düşey çok kademeli hidroforlar,
yatay çok kademeli hidroforlar
gibi farklı uygulamalar bulunabilir.
Yangın söndürme sistemlerinde kullanılan pompa grupları ise ayrıca yangın tesisatı ve yangın pompası kapsamında değerlendirilmelidir.
Hidrofor Periyodik Kontrolünde Neler İncelenir?
Hidrofor kontrolünün kapsamı ekipmanın teknik yapısına göre değişmekle birlikte başlıca aşağıdaki unsurlar değerlendirilir:
| Kontrol Alanı | İncelenen Konular |
|---|---|
| Hidrofor tankı | Gövde, korozyon, deformasyon, kaynaklar ve bağlantılar |
| Pompa grubu | Pompa genel durumu, bağlantılar, çalışma durumu ve titreşim |
| Basınç sistemi | Çalışma basıncı, basınç ayarları ve sistem davranışı |
| Manometre | Basınç göstergesinin durumu ve okunabilirliği |
| Emniyet ventili | Uygunluk, bağlantı ve çalışma durumu |
| Presostat / basınç şalteri | Basınç kontrolü ve devreye girme-çıkma fonksiyonları |
| Membran | Membranlı tanklarda fiziksel durum ve uygunluk |
| Bağlantılar | Flanş, vana, boru ve diğer bağlantıların durumu |
| Sızdırmazlık | Tank, vana ve bağlantılarda kaçak kontrolü |
| Elektrik/kumanda | Kumanda panosu, elektrik bağlantıları ve kontrol elemanları |
| Etiket bilgileri | Marka, model, seri numarası, imal yılı ve teknik değerler |
Kontrol sırasında tespit edilen uygunsuzluklar raporlanarak ekipmanın güvenli kullanımı açısından değerlendirilir.
Hidrofor Tankı Periyodik Kontrolü
Hidrofor sisteminin basınçlı bölümlerinden biri hidrofor tankıdır.
Tank içerisinde oluşan basınç nedeniyle tank gövdesinin, kaynak bölgelerinin, bağlantılarının ve emniyet ekipmanlarının uygun durumda olması önemlidir.
Hidrofor tankı kontrolünde;
tank gövdesi,
kaynak dikişleri,
korozyon,
deformasyon,
bağlantı noktaları,
emniyet ventili,
manometre,
drenaj,
giriş ve çıkış bağlantıları,
tank etiketi,
azami çalışma basıncı,
imalat ve teknik bilgiler
incelenir.
Tankın yapısına göre membran, hava yastığı veya diğer basınçlandırma sistemleri de değerlendirilir.
Hidrofor Pompası ve Pompa Grubu Kontrolü
Hidroforun güvenli çalışması yalnızca tankın durumuna bağlı değildir. Pompa grubunun da sistemle uyumlu ve güvenli şekilde çalışması gerekir.
Kontrol sırasında ekipmanın yapısına göre;
pompa gövdesi,
pompa-motor bağlantısı,
kaplin,
mekanik bağlantılar,
titreşim,
bağlantı elemanları,
vana grubu,
çekvalf,
boru bağlantıları,
sızdırmazlık,
elektrik motoru,
kumanda sistemi
değerlendirilebilir.
Pompa grubunda aşırı titreşim, kaçak, gevşek bağlantı veya çalışma sırasında anormal ses gibi durumlar ayrıca değerlendirilir.
Hidroforun Emniyet Ekipmanları
Basınçlı sistemlerde emniyet ekipmanlarının doğru çalışması büyük önem taşır.
Hidrofor kontrolünde sistemin yapısına göre;
emniyet ventili,
manometre,
presostat,
basınç şalteri,
basınç sensörleri,
çekvalf,
vana grubu
gibi elemanların uygunluğu ve fonksiyonları değerlendirilir.
Emniyet ekipmanlarının devre dışı bırakılması veya uygun olmayan ekipmanlarla değiştirilmesi basınçlı sistemin güvenli çalışma koşullarını olumsuz etkileyebilir.
Hidrofor Periyodik Kontrolünde Basınç Testi
Hidrofor ve hidrofor tanklarında uygulanacak basınç testi, ekipmanın standardına, tasarımına, üretici bilgilerine ve yürürlükteki kontrol kriterlerine göre belirlenmelidir.
Her hidrofora aynı test basıncının uygulanması doğru değildir.
Güncel yönetmelikte periyodik kontrol metodunun belirlenmesinde öncelikle ilgili standart ve muayene/test kriterleri esas alınır. Bunların bulunmaması halinde üreticinin tavsiye ettiği yöntem, bunun da bulunmaması halinde risk değerlendirmesi sonucunda belirlenen yöntem dikkate alınır.
Gerekli görülen durumlarda;
hidrostatik test,
görsel muayene,
sızdırmazlık kontrolü,
basınç kontrolü,
et kalınlığı ölçümü,
tahribatsız muayene
gibi yöntemler uygulanabilir.
Tahribatsız muayene yapılması gereken durumlarda TS EN ISO 9712 kapsamında yetkin personel tarafından uygun yöntem uygulanır.
Hidrofor Periyodik Kontrolünde Kullanılan Standartlar
Hidrofor ve hidrofor tanklarında uygulanacak standart, ekipmanın teknik özelliklerine ve imalat şekline göre belirlenir.
Hidrofor kontrollerinde sektörde yaygın olarak referans verilen standartlar arasında;
TS 1203 EN 286-1
TS EN 13445-5
ekipmanın ilgili diğer teknik standartları
bulunmaktadır. Bazı kontrol kaynaklarında hidrofor sistemleri için TS EN 1012-1 de referans olarak gösterilmektedir.
Kontrol sırasında kullanılacak kesin kriter, ekipmanın kendi standardı ve teknik özellikleri üzerinden belirlenmelidir.
Hidrofor Periyodik Kontrolü Ne Sıklıkla Yapılır?
Hidroforun kontrol periyodu, ekipmanın kapsamına, ilgili standarda, üretici kriterlerine ve yürürlükteki mevzuata göre belirlenir.
İlgili standartlarda kontrol süresi belirtilmemiş ekipmanlar için yönetmelikte belirlenen genel esaslar uygulanır. Sektörde hidrofor ve hidrofor tankları için standartlarda süre belirtilmemişse azami bir yıl ifadesi yaygın olarak kullanılmaktadır.
Ancak kontrol tarihi belirlenirken yalnızca takvim yılı değil; ekipmanın kullanım koşulları, çalışma sıklığı, önceki kontrol sonuçları ve üretici bilgileri de dikkate alınmalıdır.
Hidrofor Kontrolü Nasıl Yapılır?
1. Ekipman bilgilerinin incelenmesi
Hidroforun marka, model, seri numarası, imal yılı, çalışma basıncı ve teknik dokümanları incelenir.
2. Genel ve görsel kontrol
Tank, pompa grubu, bağlantılar, borular, vanalar ve yardımcı ekipmanlar kontrol edilir.
3. Basınçlı tankın kontrolü
Tank gövdesi, kaynaklar, korozyon, deformasyon ve bağlantılar değerlendirilir.
4. Emniyet ekipmanlarının kontrolü
Emniyet ventili, manometre, presostat ve diğer basınç kontrol elemanları incelenir.
5. Pompa ve kumanda sisteminin değerlendirilmesi
Pompa grubu, elektrik motoru, kumanda sistemi ve çalışma fonksiyonları ekipmanın yapısına göre değerlendirilir.
6. Gerekli test ve ölçümlerin yapılması
Uygulanabilir standarda ve kontrol kriterlerine göre gerekli muayene ve testler gerçekleştirilir.
7. Raporlama
Kontrol sonuçları, tespit edilen uygunsuzluklar ve teknik değerlendirme raporlanır.
Güncel mevzuata göre raporda kontrol metodu ve ekipman bilgileri gibi teknik bilgilerin yanında yetkili kişinin adı, mesleği ve EKİPNET kayıt numarası yer almalı; yetkili kişinin imzasını taşımayan raporlar geçerli kabul edilmemektedir.
Hidrofor Kontrolünde Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar
Hidrofor sistemlerinde kontrol sırasında özellikle şu durumlarla karşılaşılabilir:
Tank gövdesinde korozyon
Tankta deformasyon
Kaynak bölgelerinde uygunsuzluk
Emniyet ventilinin uygun olmaması
Manometrenin uygun olmaması
Basınç şalterinin hatalı çalışması
Tank veya bağlantılarda su/hava kaçağı
Boru bağlantılarında uygunsuzluk
Vana ve çekvalflerde sorun
Pompa grubunda aşırı titreşim
Elektrik bağlantılarında uygunsuzluk
Teknik etiket bilgilerinin eksik olması
Önceki kontrolde tespit edilen uygunsuzlukların giderilmemesi
Uygunsuzlukların ekipmanın güvenli kullanımına etkisi ilgili kontrol kriterlerine göre değerlendirilir.
Hidrofor Bakımı ile Periyodik Kontrol Aynı Değildir
Hidroforun;
pompa bakımı,
membran değişimi,
yağlama,
filtre temizliği,
vana bakımı,
elektriksel bakım,
mekanik bakım
gibi işlemleri bakım faaliyetidir.
Periyodik kontrol ise ekipmanın ilgili mevzuat, standartlar, üretici kriterleri ve teknik gereklilikler açısından güvenli kullanım durumunun değerlendirilmesidir.
Bu iki işlem birbirinin yerine geçmez.
Hidrofor Periyodik Kontrol Raporu
Kontrol sonunda hidroforun teknik bilgileri, uygulanan kontrol yöntemi, yapılan muayene ve testler, tespit edilen uygunsuzluklar ve kontrol sonucu raporlanır.
Zorunlu periyodik kontroller kapsamında güncel düzenlemeye göre işveren ile yetkili kişi arasında, hizmet gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenmesi ve karşılıklı onaylanması gerekir.
Eskişehir ve Çevre İllerde Hidrofor Periyodik Kontrolü
Periyodik Mühendislik olarak Eskişehir başta olmak üzere Bilecik, Bozüyük, Kütahya, Afyonkarahisar, Bursa, Kocaeli (İzmit), Sakarya, Ankara, Bolu ve Konya çevresinde işletmelerin hidrofor ve basınçlı ekipmanlarının teknik kontrol süreçlerine yönelik hizmet sunuyoruz.
Fabrika, üretim tesisi, otel, iş merkezi, ticari yapı, bakım tesisi ve farklı işletmelerde bulunan hidrofor sistemlerinin kontrol kapsamı ekipmanın teknik özelliklerine göre belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Hidrofor periyodik kontrolü zorunlu mudur?
Hidroforun kontrol kapsamı, sistemin teknik yapısı ve EK-III kapsamında yer alan basınçlı ekipman özellikleri dikkate alınarak değerlendirilir. Güncel yönetmelik yalnızca EK-III’te yer alan ekipman veya ekipman gruplarını zorunlu periyodik kontrol kapsamında saymaktadır.
Hidrofor ile hidrofor tankı aynı şey midir?
Hayır. Hidrofor bir basınçlandırma sistemidir. Hidrofor tankı ise bu sistem içerisindeki basınçlı ekipmanlardan biridir. Bu nedenle pompa grubu ile tankın kontrol kapsamları farklı teknik unsurlar içerebilir.
Hidrofor kontrolünde basınç testi yapılır mı?
Ekipmanın standardı, üretici bilgileri ve kontrol kriterlerine göre gerekli görülmesi halinde basınç testi uygulanabilir. Her hidrofora aynı test basıncının uygulanması doğru değildir.
Hidrofor kontrolü kaç yılda bir yapılır?
Kontrol periyodu ilgili standart ve üretici kriterlerine göre belirlenir. Standartlarda süre belirtilmemiş durumlarda yönetmelikteki genel esaslar uygulanır; sektörde hidrofor için standartlarda süre belirtilmemişse azami bir yıl ifadesi yaygın olarak kullanılmaktadır.
Hidrofor kontrolünde hangi standartlar kullanılır?
Ekipmanın yapısına göre TS 1203 EN 286-1 ve TS EN 13445-5 gibi standartlar kullanılabilir. Kesin kontrol kriteri ekipmanın teknik özelliklerine göre belirlenir.
Hidrofor bakımı ile periyodik kontrol aynı mıdır?
Hayır. Bakım ekipmanın çalışır durumda tutulmasına yönelik işlemleri, periyodik kontrol ise güvenli kullanım durumunun teknik değerlendirmesini ifade eder.
Hidrofor kontrolünü kim yapabilir?
Basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolleri, güncel mevzuatta belirtilen yetkili meslek grupları tarafından gerçekleştirilir. Bunlar arasında makine, metalürji ve malzeme, mekatronik, kimya, imalat ve uçak mühendisleri ile mevzuatta belirtilen teknik öğretmenler ve makine tekniker/yüksek teknikerleri bulunmaktadır.
Güvenli Su Basınçlandırma Sistemleri İçin Teknik Kontrol
Hidrofor sistemlerinde güvenli çalışma; pompa grubunun yanı sıra basınçlı tankın, emniyet ekipmanlarının, bağlantıların ve kontrol elemanlarının uygun durumda olmasına bağlıdır.
Periyodik Mühendislik, Eskişehir ve çevre illerde hidrofor, hidrofor tankı ve ilgili basınçlı ekipmanların kontrol süreçlerinde teknik değerlendirme ve raporlama hizmetleri sunmaktadır.
