Ekskavatör Periyodik Kontrolü | Eskişehir

Ekskavatör Periyodik Kontrolü | Eskişehir

Ekskavatörler; kazı, kanal açma, hafriyat, yükleme, kırma ve çeşitli altyapı çalışmalarında kullanılan önemli iş makinelerindendir. Paletli ve lastik tekerlekli modelleri bulunan ekskavatörler, farklı ataşmanlarla birlikte çok çeşitli işlerde kullanılabilir.

Periyodik Mühendislik, Eskişehir ve çevre illerde kullanılan ekskavatörlerin iş sağlığı ve güvenliği açısından periyodik kontrol ve teknik incelemelerini gerçekleştirmektedir.

Kontrollerde ekskavatörün mekanik ve hidrolik aksamları, yürüyüş sistemi, çalışma ekipmanları, güvenlik donanımları ve operatör kumandaları değerlendirilir.

Güncel mevzuatta iş makineleri, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK-III kapsamında periyodik kontrolü yapılan ekipman grupları arasında yer almaktadır.


Ekskavatör Nedir?

Ekskavatör, temel olarak kazı ve yükleme amacıyla kullanılan, üst yapısı kendi ekseni etrafında dönebilen bir iş makinesidir.

Ekskavatörlerde genel olarak;

  • Bom

  • Arm / kol

  • Kova

  • Hidrolik silindirler

  • Operatör kabini

  • Motor

  • Hidrolik sistem

  • Döner tabla

  • Karşı ağırlık

  • Palet veya lastik tekerlek

  • Yürüyüş sistemi

  • Ataşman bağlantıları

bulunur.

Ekskavatörler paletli veya lastik tekerlekli olabilir. Kullanım amacına göre standart kova dışında kırıcı, kavrayıcı, hidrolik makas ve benzeri ataşmanlarla da kullanılabilir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ekskavatör bilgi kartında da ekskavatörlerin paletli ve lastik tekerlekli olarak kullanılabildiği ve bom, kol silindirleri, kova, motor, karşı ağırlık ve yürüyüş sistemi gibi temel bileşenlere sahip olduğu belirtilmektedir.


Ekskavatör Periyodik Kontrolünde Neler İncelenir?

Kontrol kapsamı ekskavatörün tipine, üretici bilgilerine, ekipmanın teknik özelliklerine ve uygulanması gereken kontrol kriterlerine göre belirlenir.

Kontrol Bölümüİncelenen Hususlar
BomYapısal durum, bağlantılar ve deformasyon
Arm / KolFiziksel durum ve bağlantılar
KovaBağlantı, pimler ve fiziksel durum
Hidrolik silindirlerSızıntı, bağlantı ve fiziksel durum
Hidrolik sistemHortumlar, bağlantılar ve kaçaklar
Döner tablaDönüş sistemi ve bağlantılar
Palet / tekerlekYürüyüş sistemi ve fiziksel durum
MotorGörsel ve fonksiyonel kontroller
KabinOperatör güvenliği ve fiziksel durum
Kumanda sistemiKumanda elemanlarının fonksiyonları
Fren sistemiSistemin çalışma durumu
DireksiyonLastik tekerlekli modellerde kontrol
İkaz sistemleriSesli ve görsel uyarılar
Geri vites alarmıMevcut sistemin çalışma durumu
AydınlatmaFar ve ilgili aydınlatma elemanları
AtaşmanBağlantı ve güvenli kullanım koşulları
Güvenlik sistemleriMakinenin teknik yapısına göre kontrol

Ekskavatör Bom ve Kol Kontrolü

Ekskavatörün kazı ve yükleme hareketlerini sağlayan bom ve kol sistemi çalışma sırasında önemli mekanik yüklere maruz kalır.

Kontrol sırasında;

  • Bomun fiziksel durumu

  • Kolun fiziksel durumu

  • Pim ve bağlantılar

  • Kaynak bölgeleri

  • Deformasyonlar

  • Çatlak veya hasar belirtileri

  • Hidrolik silindir bağlantıları

incelenebilir.

Özellikle bom ve kol üzerinde meydana gelebilecek çatlak, deformasyon veya bağlantı problemleri makinenin güvenli kullanımını etkileyebileceğinden ayrıca değerlendirilir.


Ekskavatör Hidrolik Sistem Kontrolü

Ekskavatörün bom, kol ve kova hareketlerinin önemli bölümü hidrolik sistem üzerinden gerçekleştirilir.

Hidrolik sistem kontrollerinde;

  • Hidrolik hortumlar

  • Hidrolik borular

  • Rakorlar

  • Bağlantı noktaları

  • Hidrolik silindirler

  • Yağ kaçakları

  • Hortumlarda aşınma veya hasar

  • Silindirlerde sızıntı

gibi hususlar incelenebilir.

Hidrolik sistemde görülen kaçaklar veya hasarlı parçalar, kontrol sonucunda teknik olarak değerlendirilir.


Ekskavatör Kova ve Ataşman Kontrolü

Ekskavatörün kullanım amacına göre standart kova veya farklı ataşmanlar kullanılabilir.

Kontrolde;

  • Kova bağlantıları

  • Pimler

  • Burçlar

  • Dişler

  • Ataşman bağlantı sistemi

  • Hidrolik bağlantılar

  • Ataşmanın makineye uygunluğu

değerlendirilebilir.

Kırıcı, hidrolik makas veya kavrayıcı gibi farklı ataşmanların kullanılması halinde ilgili bağlantıların ve güvenlik koşullarının ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.


Ekskavatör Palet ve Yürüyüş Sistemi Kontrolü

Paletli ekskavatörlerde yürüyüş sistemi makinenin hareket ve stabilitesi açısından önemlidir.

Kontrolde;

  • Paletler

  • Palet pabuçları

  • Yürüyüş sistemi

  • Bağlantılar

  • Tahrik sistemi

  • Gergi sistemi

  • Fiziksel hasarlar

incelenebilir.

Lastik tekerlekli ekskavatörlerde ise;

  • Lastikler

  • Jantlar

  • Direksiyon sistemi

  • Fren sistemi

  • Tekerlek bağlantıları

gibi unsurlar değerlendirilir.


Ekskavatör Döner Tabla ve Dönüş Sistemi

Ekskavatörün üst yapısının kendi ekseni etrafında dönmesini sağlayan sistem, makinenin temel çalışma özelliklerinden biridir.

Kontrol kapsamında;

  • Döner tabla

  • Dönüş mekanizması

  • Bağlantılar

  • Dişli sistemleri

  • Yağlama noktaları

  • Anormal ses veya hareketler

teknik özelliklere göre incelenebilir.


Operatör Kabini ve Kumanda Sistemi

Operatörün makineyi güvenli şekilde kullanabilmesi için kabin ve kumanda elemanlarının çalışma durumu önemlidir.

Kontrolde;

  • Operatör koltuğu

  • Emniyet kemeri

  • Kumanda kolları

  • Pedallar

  • Göstergeler

  • Aynalar

  • Camlar

  • Kapı ve kilit sistemi

  • Kabin fiziksel durumu

değerlendirilebilir.


Ekskavatör Fren, Direksiyon ve Uyarı Sistemleri

Lastik tekerlekli ekskavatörlerde fren ve direksiyon sistemleri ayrıca değerlendirilir.

Makinenin teknik yapısına göre;

  • Fren sistemi

  • Direksiyon sistemi

  • Park freni

  • Korna

  • Geri vites sesli ikazı

  • Aydınlatma

  • Görsel ikaz sistemleri

kontrol edilebilir.

İş makineleriyle ilgili Bakanlık dokümanlarında geri manevra sırasında sesli uyarı sistemlerinin ve çalışma alanındaki güvenlik önlemlerinin önemine de dikkat çekilmektedir.


Ekskavatör Güvenlik Kontrolleri

Ekskavatörlerde kontrol yalnızca mekanik parçalarla sınırlı değildir.

Makinenin teknik özelliklerine göre;

  • Emniyet kemeri

  • Operatör kabini

  • Korna

  • Geri vites alarmı

  • Aydınlatma

  • Görüş alanı

  • Acil durdurma sistemi mevcutsa çalışma durumu

  • Kumanda sistemleri

  • Uyarı etiketleri

gibi güvenlikle ilişkili ekipmanlar da değerlendirilir.

Bakanlığın ekskavatör bilgi kartında da operatörün makineyi tanıması, çalışma alanının sınırlarının belirlenmesi, yetkisiz kişilerin çalışma alanına girişinin önlenmesi ve makinenin kontrol/bakımlarının üretici verileri doğrultusunda gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir.


Ekskavatör Periyodik Kontrolünde Gerekli Bilgiler

Kontrol öncesinde mümkün olduğunda aşağıdaki bilgilerin hazır bulundurulması kontrolün sağlıklı yürütülmesine yardımcı olur:

  • Makine markası

  • Modeli

  • İmal yılı

  • Seri numarası

  • Teknik özellikleri

  • Kapasite bilgileri

  • Üretici kullanım kılavuzu

  • Önceki periyodik kontrol raporu

  • Bakım kayıtları

  • Kullanılan ataşman bilgileri

Güncel mevzuat, periyodik kontrol raporlarında iş ekipmanının marka, model, imal yılı ve seri numarası gibi izlenebilirlik bilgilerinin yer almasını öngörmektedir.


Ekskavatör Periyodik Kontrol Süresi

Ekskavatörün periyodik kontrol dönemi, güncel EK-III hükümleri ile Bakanlık tarafından yayımlanan ilgili periyodik kontrol rapor ve kriterleri dikkate alınarak belirlenmelidir.

23 Aralık 2025 tarihli düzenleme ile Bakanlık tarafından yayımlanan ekipmana özgü periyodik kontrol rapor ve kriterleri resmi referans haline getirilmiştir. İlgili doküman yayımlanmamışsa Yönetmelik EK-III’teki kriterler ve Yönetmelikte belirtilen usuller esas alınır.

Bu nedenle eski internet içeriklerinde yer alan sabit süre bilgileri yerine güncel Bakanlık kriterlerinin esas alınması gerekir.


Ekskavatör Periyodik Kontrolünü Kimler Yapabilir?

Güncel İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin 2.6.1 maddesine göre iş makinelerinin periyodik kontrolleri;

  • Makine mühendisleri

  • Mekatronik mühendisleri

  • Metalürji ve malzeme mühendisleri

  • İmalat mühendisleri

  • Makine ve metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler

  • Makine teknikerleri

  • Makine yüksek teknikerleri

arasından ilgili yetkiye sahip kişiler tarafından yapılabilir.

Burada yalnızca meslek unvanının bulunması yeterli değildir. Periyodik kontrolün ilgili mevzuat kapsamında yetkili kişi tarafından gerçekleştirilmesi gerekir.


Ekskavatör Kontrolünde Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar

Ekskavatörlerin teknik durumuna göre aşağıdaki uygunsuzluklarla karşılaşılabilir:

  • Hidrolik yağ kaçakları

  • Hasarlı hidrolik hortumlar

  • Bom veya kolda deformasyon

  • Pim ve burçlarda aşınma

  • Kova bağlantılarında problem

  • Paletlerde aşırı aşınma

  • Yürüyüş sisteminde uygunsuzluk

  • Fren sisteminde problem

  • Direksiyon sisteminde problem

  • Geri vites alarmının çalışmaması

  • Korna veya aydınlatma sistemlerinde arıza

  • Emniyet kemerinin uygun durumda olmaması

  • Operatör kabininde hasar

  • Koruyucu ve güvenlik ekipmanlarında eksiklik

  • Ataşman bağlantılarında uygunsuzluk

  • Üretici talimatlarına aykırı kullanım veya teknik durum

Tespit edilen kusurların önem derecesi, ilgili kontrol kriterleri ve ekipmanın güvenli çalışmasına etkisi dikkate alınarak değerlendirilir.

Bakanlıkça yayımlanan kriterlerde kusur sınıflandırması bulunması halinde kusurlar hafif veya ağır kusur şeklinde değerlendirilebilir. Ağır kusur tespit edilen ekipman, kusur giderilmeden çalıştırılamaz.


Ekskavatör Bakımı ile Periyodik Kontrol Aynı Değildir

Ekskavatörün bakım ve onarımı ile periyodik kontrol farklı işlemlerdir.

Bakım ve onarım:
Makinenin üretici talimatlarına göre yağlanması, filtrelerinin değiştirilmesi, parçaların yenilenmesi ve arızaların giderilmesi gibi işlemleri kapsar.

Periyodik kontrol:
Yetkili kişi tarafından makinenin iş sağlığı ve güvenliği açısından teknik durumunun değerlendirilmesidir.

Örneğin:

Hidrolik hortumda kaçak tespit edilmesi → periyodik kontrolde uygunsuzluk olarak raporlanabilir.

Hortumun değiştirilmesi → bakım ve onarım işlemidir.

Bu iki işlem birbirinin yerine geçmez.


Ekskavatör Periyodik Kontrol Süreci

1. Makine Bilgilerinin Alınması

Marka, model, seri numarası, imal yılı ve teknik bilgiler değerlendirilir.

2. Görsel ve Mekanik İnceleme

Bom, kol, kova, palet/tekerlek, bağlantılar ve diğer ana bileşenler incelenir.

3. Hidrolik ve Fonksiyon Kontrolleri

Makinenin teknik özelliklerine göre hidrolik sistem ve hareket fonksiyonları değerlendirilir.

4. Güvenlik Ekipmanlarının Kontrolü

Kumanda sistemi, fren, uyarı sistemleri, emniyet ekipmanları ve ilgili güvenlik donanımları incelenir.

5. Sonuçların Değerlendirilmesi

Tespit edilen kusurlar ilgili kontrol kriterleri kapsamında değerlendirilir.

6. Raporlama

Kontrol sonuçları ve varsa uygunsuzluklar periyodik kontrol raporuna işlenir.

Güncel mevzuata göre raporda kontrol metodu, ilgili standart veya kriter, ekipman bilgileri ve yetkili kişinin adı, mesleği ve EKİPNET kayıt numarası gibi bilgiler yer alır. Yetkili kişinin imzası bulunmayan raporlar geçerli değildir.


Eskişehir ve Çevre İllerde Ekskavatör Periyodik Kontrolü

Periyodik Mühendislik olarak ekskavatör ve diğer iş makinelerinin periyodik kontrol hizmetlerini;

Eskişehir, Bilecik, Bozüyük, Kütahya, Afyonkarahisar, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Ankara, Bolu ve Konya başta olmak üzere çevre illerde gerçekleştiriyoruz.

İnşaat firmaları, hafriyat firmaları, maden işletmeleri, taş ocakları, altyapı firmaları, belediyeler, fabrikalar ve diğer işletmelerde kullanılan iş makineleri için teknik kontrol ve raporlama hizmetleri sunuyoruz.


Ekskavatör Periyodik Kontrolü Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ekskavatör periyodik kontrolü nedir?

Ekskavatörün mekanik, hidrolik, yürüyüş, çalışma ekipmanları ve güvenlik sistemlerinin ilgili teknik kriterlere göre değerlendirilmesidir.

Ekskavatör periyodik kontrolünde neler kontrol edilir?

Bom, kol, kova, hidrolik sistem, silindirler, palet veya tekerlekler, yürüyüş sistemi, kabin, kumanda elemanları, fren, direksiyon ve güvenlik ekipmanları makinenin yapısına göre kontrol edilir.

Paletli ve lastik tekerlekli ekskavatörler kontrol edilir mi?

Evet. Ekskavatörün tipi dikkate alınarak ilgili yürüyüş ve hareket sistemleri kontrol kapsamında değerlendirilir.

Ekskavatör ataşmanları kontrol edilir mi?

Makinenin kullanımına ve kontrol kapsamına göre kullanılan ataşmanın bağlantıları, pimleri, hidrolik bağlantıları ve güvenli kullanım koşulları değerlendirilir.

Ekskavatör kontrolünde hidrolik sistem incelenir mi?

Evet. Hidrolik hortumlar, bağlantılar, silindirler ve görülebilen kaçak veya hasarlar kontrol kapsamında değerlendirilir.

Ekskavatör periyodik kontrolünü kim yapabilir?

Güncel mevzuatta iş makineleri için belirtilen yetkili meslek gruplarından, ilgili periyodik kontrol yetkisine sahip kişiler tarafından yapılabilir.

Ekskavatör periyodik kontrol süresi ne kadardır?

Kontrol dönemi, güncel Bakanlık tarafından yayımlanan kontrol kriterleri ve EK-III hükümleri dikkate alınarak belirlenmelidir. Eski kaynaklardaki sabit süreler yerine güncel kriterler esas alınmalıdır.

Ekskavatör bakım raporu ile periyodik kontrol raporu aynı mıdır?

Hayır. Bakım raporu bakım ve onarım faaliyetlerini, periyodik kontrol raporu ise yetkili kişi tarafından gerçekleştirilen teknik uygunluk değerlendirmesini ifade eder.


Ekskavatör Periyodik Kontrolü İçin Teklif Alın

İşletmenizde bulunan ekskavatörlerin periyodik kontrolünü yaptırmak ve teknik durumunu raporlatmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Periyodik Mühendislik

Eskişehir ve çevre illerde iş makineleri periyodik kontrol ve mühendislik hizmetleri.

Ekskavatör, loader, dozer, kazıcı yükleyici, greyder ve diğer iş makineleriniz için kontrol ve raporlama hizmeti alın.

 

Powered by Joinchat