Elektrik Panosu Periyodik Kontrolü | Eskişehir
Elektrik panoları; fabrikalarda, üretim tesislerinde, işletmelerde, depolarda ve ticari yapılarda elektrik enerjisinin dağıtılması, kontrol edilmesi ve korunmasını sağlayan önemli sistemlerdir.
Elektrik panosu periyodik kontrolü kapsamında pano içerisindeki elektriksel bağlantılar, koruma elemanları, kablolar, klemensler, topraklama bağlantıları, kaçak akım koruma sistemleri ve pano genel güvenlik koşulları incelenir.
Periyodik Mühendislik olarak Eskişehir başta olmak üzere Bilecik, Bozüyük, Kütahya, Afyonkarahisar, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Ankara, Bolu ve Konya’daki fabrika ve işletmeler için elektrik panosu ve elektrik tesisatı kontrol hizmetleri sunuyoruz.
Elektrik Panosu Periyodik Kontrolü Nedir?
Elektrik panosu periyodik kontrolü; elektrik panosunun ve bağlı bulunduğu elektrik tesisatının güvenli kullanım açısından, ilgili mevzuat, standartlar, teknik kriterler ve tesisatın özellikleri dikkate alınarak incelenmesidir.
Kontrolde yalnızca pano kapağının açılması ve gözle inceleme yapılması yeterli değildir. Pano içerisindeki bağlantılar, koruma elemanları, kablo ve iletkenler, topraklama sistemi ve gerekli elektriksel ölçümler birlikte değerlendirilir.
Güncel İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında elektrik tesisatı periyodik kontrolü yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilir. Elektrik tesisatı için periyodik kontrolde tesisat projesi aranır ve tesisatın projesine uygunluğu değerlendirilir.
Elektrik Panosu Kontrolünde Neler İncelenir?
Pano kontrolünün kapsamı panonun yapısına, kullanım amacına, gerilim seviyesine ve bağlı olduğu tesisata göre değişebilir.
Pano Genel Durumu
Pano gövdesinin fiziksel durumu
Pano kapağı ve kilit sistemi
Koruyucu muhafazalar
Pano içerisindeki genel düzen
Uyarı ve ikaz etiketleri
Elektriksel tehlike işaretleri
Pano erişim koşulları
İç ve dış ortam koşulları
Toz, nem ve benzeri çevresel etkiler
Pano içerisindeki yabancı maddeler
kontrol edilir.
Kablo ve İletken Kontrolleri
Pano içerisindeki kablo ve iletkenlerin bağlantıları ve fiziksel durumları incelenir.
Kablo kesitlerinin uygunluğu
Kablo izolasyonlarının fiziksel durumu
Kablo bağlantıları
Klemens bağlantıları
Kablo pabuçları
Kablo güzergâhları
Kablo giriş ve çıkışları
Kablo numaralandırmaları
Faz, nötr ve koruma iletkenlerinin ayrımı
Gevşek veya uygunsuz bağlantılar
değerlendirilir.
Sigorta ve Koruma Elemanları
Elektrik panolarında kullanılan koruma elemanları elektrik güvenliği açısından önemli bir role sahiptir.
Kontrol kapsamında panoda bulunan;
Otomatik sigortalar,
Kompakt şalterler,
Motor koruma şalterleri,
Kaçak akım koruma röleleri,
Sigortalar,
Termik röleler,
Aşırı akım koruma elemanları,
Diğer koruma ve kumanda elemanları
incelenir.
Koruma elemanlarının pano ve tesisatın yapısına uygunluğu değerlendirilir.
Kaçak Akım Koruma Sistemi Kontrolü
Kaçak akım koruma cihazları, elektrik çarpması ve elektrik kaynaklı risklerin azaltılmasında önemli koruma elemanlarıdır.
Kontrol sırasında;
Kaçak akım koruma cihazının bulunup bulunmadığı,
Cihazın bağlantıları,
Test butonu,
Cihazın fiziksel durumu,
Uygulanabilir durumlarda açma fonksiyonu
kontrol edilir.
Yapılacak ölçüm ve testlerin kapsamı tesisatın özelliklerine ve uygulanabilir teknik kriterlere göre belirlenir.
Pano Topraklama Kontrolü
Elektrik panosunun metal gövdesinin ve ilgili koruma iletkenlerinin uygun şekilde topraklama sistemine bağlanması gerekir.
Kontrol kapsamında;
Pano gövde topraklama bağlantısı,
Koruma iletkenleri,
Topraklama barası,
Bağlantı noktaları,
İletken sürekliliği,
Topraklama sistemiyle bağlantı
incelenir.
Gerekli durumlarda ilgili elektriksel ölçümler gerçekleştirilir.
Bara ve Klemens Kontrolleri
Elektrik panolarında enerji dağıtımının gerçekleştirildiği bara ve klemens bağlantıları ayrıca incelenir.
Kontrol sırasında;
Bara bağlantıları,
Faz baraları,
Nötr barası,
Topraklama barası,
Klemensler,
Kablo pabuçları,
Bağlantı noktaları,
Fiziksel hasarlar
değerlendirilir.
Gevşek veya uygunsuz bağlantılar elektriksel ısınma ve arıza risklerini artırabileceğinden tespit edilen uygunsuzluklar raporlanır.
Termal Kamera ile Elektrik Panosu Kontrolü
İhtiyaç duyulan durumlarda elektrik panolarında termal kamera ile inceleme yapılabilir.
Termal inceleme sırasında özellikle;
Şalter bağlantıları,
Klemensler,
Bara bağlantıları,
Kablo bağlantıları,
Kontaktörler,
Sigorta bağlantıları,
Yüksek sıcaklık gösteren bölgeler
değerlendirilebilir.
Termal kamera incelemesi, elektriksel ölçümlerin ve görsel muayenenin yerine geçen tek başına bir periyodik kontrol yöntemi değildir. Uygulanabilir kontrol yöntemlerinin tamamı ekipmanın ve tesisatın özelliklerine göre belirlenir.
Elektrik Panosunda Yapılabilecek Elektriksel Ölçümler
Pano ve bağlı bulunduğu elektrik tesisatının özelliklerine göre gerekli elektriksel ölçümler gerçekleştirilebilir.
Bunlar arasında;
Gerilim ölçümü,
Faz-faz gerilim kontrolü,
Faz-nötr gerilim kontrolü,
Topraklama ile ilgili ölçümler,
Koruma iletkeni sürekliliği,
Yalıtım ile ilgili ölçümler,
Kaçak akım koruma cihazı ile ilgili testler
bulunabilir.
Hangi ölçümlerin uygulanacağı tesisatın yapısı, gerilim seviyesi, mevcut koruma sistemi ve ilgili teknik kriterler dikkate alınarak belirlenir.
Elektrik Panosu ile Elektrik Tesisatı Arasındaki İlişki
Elektrik panosu, elektrik tesisatının tek başına değerlendirilebilecek bağımsız bir bölümünden ziyade tesisatın önemli bileşenlerinden biridir.
Bu nedenle kapsamlı bir elektrik tesisatı periyodik kontrolünde;
Ana pano → tali panolar → dağıtım hatları → koruma sistemleri → topraklama → bağlı elektriksel ekipmanlar
bir bütün olarak değerlendirilebilir.
Özellikle fabrika ve üretim tesislerinde çok sayıda tali pano bulunabileceğinden kontrol kapsamının önceden belirlenmesi önemlidir.
Ana Pano ve Tali Panolar
İşletmelerde farklı amaçlarla kullanılan çok sayıda elektrik panosu bulunabilir.
Örneğin:
Ana dağıtım panosu
MCC motor kontrol panosu
Kompanzasyon panosu
Tali dağıtım panosu
Makine panosu
Fabrika üretim panosu
Yangın pompası panosu
Jeneratör panosu
ATS / transfer panosu
Kontrol kapsamı işletmenin elektrik sisteminin yapısına göre belirlenir.
Kompanzasyon Panosu Kontrolü
Kompanzasyon panolarında kondansatörler, kontaktörler, reaktif güç kontrol rölesi ve koruma elemanları gibi çeşitli bileşenler bulunur.
Kontrol sırasında;
Pano genel durumu,
Kablo ve bağlantılar,
Sigortalar,
Kontaktörler,
Kondansatörler,
Reaktif güç kontrol rölesi,
Koruma elemanları,
Topraklama bağlantıları
incelenebilir.
Kompanzasyon sisteminin ayrıntılı performans değerlendirmesi ise kontrol kapsamına ve uygulanabilir ölçümlere göre ayrıca ele alınabilir.
MCC ve Motor Kontrol Panoları
Üretim tesislerinde kullanılan motor kontrol panolarında motorları çalıştıran ve koruyan çeşitli elektriksel ekipmanlar bulunur.
Kontrollerde;
Motor koruma şalterleri,
Kontaktörler,
Termik röleler,
Sigortalar,
Klemensler,
Kablo bağlantıları,
Kumanda devreleri,
Topraklama bağlantıları
değerlendirilir.
Elektrik Panosu Periyodik Kontrol Periyodu
Elektrik tesisatı ve buna bağlı kontrol kapsamı için periyodik kontrol dönemi ilgili mevzuat, uygulanabilir standartlar ve teknik kriterler dikkate alınarak belirlenir.
Güncel Yönetmelikte elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatları için periyodik kontrolde tesisat projesi aranmakta ve tesisatın projesine uygunluğu değerlendirilmektedir.
Periyodik kontrol metodunda öncelikle ilgili standart veya test kriterleri esas alınır. İlgili kriterlerin bulunmaması halinde üretici tavsiyeleri, bunların da bulunmaması halinde risk değerlendirmesi sonucunda belirlenen yöntemler dikkate alınır.
Bu nedenle kontrol süresi ve uygulanacak ölçümlerin pano ve tesisatın özellikleri dikkate alınarak belirlenmesi gerekir.
Elektrik Panosu Periyodik Kontrolünü Kimler Yapabilir?
Güncel Yönetmeliğin Ek-III 2.3.2 maddesine göre elektrik tesisatı ve benzeri elektrikle ilgili tesisatların periyodik kontrolleri;
Elektrik mühendisleri,
Elektrik-elektronik mühendisleri,
Elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler,
Elektrik teknikerleri,
Elektrik yüksek teknikerleri
tarafından, mevzuatta belirtilen yetki şartları kapsamında gerçekleştirilebilir.
1 kV ve daha düşük gerilime sahip tesisatlar için mevzuatta belirtilen şartları sağlayan elektronik mühendisleri de yetkili kişiler arasında yer alabilir.
Elektrik Panosu Periyodik Kontrolünde Dikkat Edilen Başlıca Noktalar
| Kontrol Alanı | İncelenen Konular |
|---|---|
| Pano gövdesi | Fiziksel durum, kapak, muhafaza |
| Kablolar | Kesit, izolasyon, bağlantılar |
| Klemensler | Bağlantı ve fiziksel durum |
| Sigortalar | Koruma ve uygunluk |
| Şalterler | Bağlantı ve çalışma durumu |
| Kaçak akım | Cihaz ve test fonksiyonları |
| Topraklama | Gövde ve koruma bağlantıları |
| Baralar | Faz, nötr ve topraklama baraları |
| Kumanda | Röle, kontaktör ve kontrol elemanları |
| Termal inceleme | Gerekli durumlarda sıcaklık dağılımı |
| Elektriksel ölçümler | Sisteme uygun gerekli ölçümler |
Elektrik Panosu Periyodik Kontrol Raporu
Kontrol sonucunda gerçekleştirilen muayene ve testler raporlanır.
Güncel mevzuata göre periyodik kontrol raporunda kontrolün gerçekleştirildiği işyeri, tarih ve saat bilgileri, kontrol metodu, sonuçlar ve yetkili kişinin bilgileri gibi unsurlar yer alır. Yetkili kişinin imzasının bulunmadığı periyodik kontrol raporları geçerli değildir.
Elektrik tesisatının kontrolünde tesisat projesi de değerlendirme kapsamında olduğundan, işletmenin mevcut elektrik projesinin kontrol sırasında hazır bulundurulması önemlidir.
Elektrik Panosu Kontrolü ile Bakım Arasındaki Fark
Periyodik kontrol ve elektrik panosu bakımı aynı işlem değildir.
Periyodik kontrol:
Elektrik panosu ve ilgili tesisatın güvenli kullanım açısından muayene edilmesi, gerekli ölçüm ve testlerin gerçekleştirilmesi ve sonuçların raporlanmasıdır.
Bakım:
Arızalı veya yıpranmış parçaların değiştirilmesi, bağlantıların bakımının yapılması, temizlik, sıkma, ayar ve benzeri bakım faaliyetlerini kapsar.
Periyodik kontrol sırasında bir bakım veya onarım ihtiyacı tespit edilebilir. Ancak kontrol raporu bakım işleminin yerine geçmez.
Elektrik Panolarında Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar
Gevşek klemens bağlantıları
Uygunsuz kablo bağlantıları
Hasarlı kablo izolasyonu
Eksik pano muhafazası
Uygunsuz topraklama bağlantısı
Eksik veya okunmayan etiketler
Uygunsuz sigorta seçimi
Koruma elemanlarında uygunsuzluk
Kaçak akım koruma sistemiyle ilgili problemler
Pano içerisinde düzensiz kablolama
Aşırı ısınma belirtileri
Pano içerisinde yabancı veya iletken maddelerin bulunması
Tespit edilen uygunsuzluklar, uygulanabilir Bakanlık rapor formatı ve kontrol kriterleri doğrultusunda değerlendirilir. Bakanlıkça ilgili rapor ve kriter dokümanlarında hafif/ağır kusur sınıflandırması bulunması halinde buna göre işlem yapılır; ağır kusur bulunan ekipmanlar kusur giderilmeden çalıştırılamaz.
Kontrol Öncesinde Hazır Bulundurulması Faydalı Belgeler
Elektrik panosu ve tesisat kontrolü öncesinde mümkün olduğunda;
Elektrik tesisatı projesi,
Tek hat şeması,
Pano listesi,
Pano teknik bilgileri,
Önceki periyodik kontrol raporu,
Varsa bakım kayıtları,
Pano ve tesisata ait teknik dokümanlar
hazır bulundurulmalıdır.
Eskişehir Elektrik Panosu Periyodik Kontrolü
Periyodik Mühendislik olarak Eskişehir’de fabrika, OSB, üretim tesisi, depo, atölye, ticari işletme ve farklı çalışma alanlarında bulunan elektrik panoları ve elektrik tesisatları için periyodik kontrol hizmetleri sunuyoruz.
Eskişehir’in yanı sıra Bilecik, Bozüyük, Kütahya, Afyonkarahisar, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Ankara, Bolu ve Konya’da da hizmet planlaması yapılabilir.
Elektrik Panosu Periyodik Kontrolü Hakkında Sık Sorulan Sorular
Elektrik panosu periyodik kontrolü nedir?
Elektrik panosu ve bağlı bulunduğu elektrik tesisatının elektriksel güvenlik, bağlantı, koruma ve topraklama açısından ilgili kriterler doğrultusunda incelenmesidir.
Elektrik panosu tek başına periyodik kontrole tabi midir?
Güncel mevzuatta elektrik panosu ayrı bir EK-III ekipman grubu olarak değil, elektrik tesisatı kapsamındaki bir bileşen olarak değerlendirilmelidir. Kontrolün kapsamı tesisatın yapısına göre belirlenir.
Elektrik panosu kontrolünde topraklama ölçülür mü?
Kontrol kapsamına ve tesisatın özelliklerine göre pano gövdesi, koruma iletkenleri ve topraklama sistemiyle ilgili gerekli kontroller ve elektriksel ölçümler yapılabilir.
Termal kamera ile pano kontrolü zorunlu mudur?
Termal kamera incelemesi her pano için otomatik olarak uygulanması gereken tek yöntem olarak değerlendirilmemelidir. İhtiyaç ve uygulanabilir teknik kriterlere göre destekleyici bir inceleme yöntemi olarak kullanılabilir.
Elektrik panosu kontrolünde kaçak akım rölesi kontrol edilir mi?
Panoda kaçak akım koruma cihazı bulunuyorsa cihazın fiziksel durumu, bağlantıları ve uygulanabilir test fonksiyonları kontrol kapsamında değerlendirilebilir.
Elektrik panosu kontrolünde proje gerekli mi?
Güncel Yönetmelik elektrik tesisatlarının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranmasını ve tesisatın projeye uygunluğunun değerlendirilmesini öngörmektedir.
Elektrik panosu periyodik kontrolünü kim yapabilir?
Mevzuatta belirtilen yetki şartlarını sağlayan elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, ilgili teknik öğretmenler ve elektrik tekniker/yüksek teknikerleri tarafından yapılabilir.
Elektrik Panosu Periyodik Kontrolü İçin Teklif Alın
Fabrikanızda veya işletmenizde bulunan elektrik panolarının ve elektrik tesisatının periyodik kontrolünü planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Periyodik Mühendislik
Eskişehir ve çevre illerde iş ekipmanları periyodik kontrol ve mühendislik hizmetleri.
